Over bladblazers en lichtpuntjes

groene gedachten bladblazers in het bos pkn anloo zuidlarenVroeger was er nog geen klimaatcrisis.
Vroeger was het gewoon om bij een kerk te horen.
Vroeger fietste ik als scholier door Appèlbergen. Aan het begin van het bos werden vakantiehuisjes gebouwd. Leuk, zo’n huisje in het bos, dacht ik toen.
Laatst fietste ik er weer. De huisjes zijn inmiddels flinke woonhuizen geworden. De gemeente was er net bezig met bladblazers de toegangswegen schoon te blazen.
Bladblazers, in het bós???

Het is maar een voorbeeld van hoe we af en toe doorgeschoten zijn. Stevig aangemoedigd door de markt en reclame zijn we steeds meer gemak en verworvenheden normaal gaan vinden en vervreemd geraakt van de natuur: aardbeien in de winter (kun je dan nog net zo genieten van de eerste echte zomerkoninkjes? :-) 24/7 onbeperkt internet (is er dan nog aandacht voor elkaar?); toiletpapier met katoen (hoeveel kostbaar water vraagt dat elders?). Mocht u zich aangevallen voelen: het gaat er niet om mensen te veroordelen die deze dingen -soms- gebruiken. Ook wij hebben thuis dat soort verworvenheden (een boordevolle oranje kliko, een auto die de afstand naar de maan heeft afgelegd, een wasdroger, weliswaar A+++, maar toch…). Kortom, we doen er allemaal aan mee.

Maar al die dingen die we in de loop van decennia normaal zijn gaan vinden hebben een hoge maatschappelijke prijs, daar is nog steeds weinig aandacht voor. Geloof in economie en maakbaarheid lijken belangrijker dan geloof in liefde voor medemens en schepping. De ecologische crisis is ook een spirituele crisis.

Er zijn lichtpuntjes. Er ontstaat een voorzichtige beweging de andere kant op. Wat die bladblazers betreft: niet lang na mijn fietstochtje berichtte de NOS dat de Duitse overheid er vanaf wil. Arjan Lubach legde later op zijn manier uit wat er mis mee is: ze vervuilen enorm, maken herrie, doden insecten en halen voedingsstoffen voor bomen weg.

Het gaat natuurlijk niet om die bladblazers. Het gaat erom, dat we samen oog blijven houden voor wat écht leven en liefde brengt. De kerk is daarvoor vanouds een broedplaats, voedplaats en vindplaats geweest. De uitdaging is om ook als kerk vraagtekens te durven plaatsen bij wat we normaal zijn gaan vinden, maar wat in wezen tegen leven en liefde ingaat. En dan zonder elkaar de maat te nemen. Mensen zijn sociale wezens, samen kunnen we een ander geluid laten horen. Laten we niet ophouden geloof in liefde en leven uit te dragen, als basis voor het streven naar een duurzamer wereld. Op die manier kan ‘vrede op aarde’ ook buiten de kerk een geloofwaardige kerstboodschap zijn.

Karin Elema

Groene gedachten (3)

Hoe groen is de Bijbel?
Zo’n drie jaar geleden gaf het Nederlands Bijbelgenootshap de Groene Bijbel uit. Een Bijbel waarin sommige Bijbelteksten met groen gemarkeerd zijn: teksten waarin een oproep wordt gedaan om te zorgen voor de aarde, maar ook teksten waarin de natuur als beeldspraak wordt gebuikt. Bovendien staan er interessante achtergrondartikelen in (o.a. van Han Wilmink), en portretten van mensen die proberen handen en voeten te geven aan een duurzame levenshouding.

Toen de Groene Bijbel op de markt kwam, was er onmiddellijk gedoe over. Niet zozeer over de inhoud, maar meer over het papier waarop de bijbel was gedrukt. Dit bleek geen gerecycled papier (gemaakt van ingezamelde oude bijbels) te zijn, wat de uitgever wel had beloofd. Een reden voor het NBG om de Groene Bijbel vervolgens gratis uit te delen. En zo is deze bijbel vervolgens ook in mijn boekenkast beland.

Zou ik hem anders gekocht hebben? Eerlijk gezegd ben ik wat sceptisch over al die Bijbels met een modern randje, die tegenwoordig te krijgen zijn: er is al een jongerenbijbel, een vrouwen- en een mannenbijbel, een infographic-bijbel, enzovoort. Mooie manier om toch nog iets te verdienen aan een boek dat de meeste mensen wel in hun kast hebben staan, kun je zeggen.

En toch, nu de Groene Bijbel eenmaal in mijn kast staat en ik hem er af en toe uithaal, vind ik het zo gek nog niet. Zoals een nieuwe vertaling je ook weer fris naar een tekst laat kijken, zo scherpen de groene markeringen in deze bijbel je oog voor het gegeven dat er meer is dan de mens alleen - dat wij staan in het grotere geheel van Gods schepping.
Toch is het denk ik niet genoeg om met een groene markeerstift langs Bijbelteksten te gaan en die plaatsen op te zoeken waar de Bijbel iets zegt over de natuur. Zoals Trees van Montfoort in haar boek Groene Theologie terecht zegt: ‘De Bijbel gaat niet over de ecologische crisis van onze tijd. In de tijd waarin de Bijbel ontstond was de aarde aanmerkelijk dunner bevolkt dan nu. Natuur was overvloedig aanwezig en vaak bedreigend voor mensen. (…) De Bijbel kan geen oplossingen bieden voor een crisis die er nog niet was.’
We hoeven de Bijbel niet te laten buikspreken. Maar wel mogen we met de grote vragen van onze eigen tijd in het achterhoofd de Bijbel met hernieuwde aandacht lezen. Niet om er pasklare antwoorden te vinden, maar wel om op zoek te gaan naar een theologie, die niet alleen bevrijdend is voor mensen, maar voor de hele aarde. We zullen ook onze ‘oude’ manier van lezen kritisch onder de loep moeten nemen, waar die bijdraagt aan uitbuiting van de aarde door de mens eenzijdig uit te roepen tot heerser over de natuur.
Het komende seizoen gaan we in de Magnuskerk de Groene Bijbel aan elkaar doorgeven, vergezeld van een schriftje, waarin de lezer kan opschrijven wat hem of haar heeft aangesproken. Ik ben zeer benieuwd wat dat oplevert.

da. Gonny de Boer

  • 1
  • 2

Inloggen

Login met uw gebruikersnaam en wachtwoord.
Nog geen account? Klik op registreer.

Copyright © 2019 PKN Anloo - Zuidlaren